متغیر ها مکان هایی از حافظه موقت ( Ram ) هستند که هر کدام یک عدد و یا عبارت را برای ما نگه می دارند ، هر کدام را با یک نام ایجاد می کنیم . می توانیم مقدار درون آن ها را هر لحظه که خواستیم ، تغییر دهیم . تمامی زبانهای برنامه نویسی از متغیر ها برای محاسبات استفاده می کنند .

متغیر واقعا چیست و کجا است و به چه دردی می خورد ؟

زمانی که متغیری ایجاد می کنیم ، قسمت کوچکی از حافظه ی Ram کامپیوتر با نام همان متغیری که ایجاد کرده ایم ، اختصاص پیدا می کند ، تا بتواند اعداد و عبارات مورد نظرمان را برای محاسبات ، داخل آنها نگه داریم . اندازه ی مکان اشغال شده بستگی به نوع متغیری است که تعریف می کنیم .

هدف از ایجاد متغیر و استفاده از آن :

همه ی ما در طول زندگی از واحد هایی متشکل از اعداد و عبارات استفاده می کنیم و آن ها را بصورت مقادیری مشخص ، بکار می بریم . مثلا موقع خریدن میوه از فروشنده تقاضای 3 کیلو سیب می کنیم و یا می خواهیم 7 ساعت بعد به سر کار بریم و یا 5.2 متر پارچه بخیرم . همانطور که می دانید ما نمی توانیم بگوییم که همیشه باید فقط سه کیلو سیب بخریم یا همیشه باید 5.2 متر پارچه بخریم چون نیاز ما در هر زمان تغییر می کند . پس مقدار میوه ای که باید هر روز بخریم مانند یک عدد ثابت نیست بلکه متغیر است یعنی هر روز مقدار نیازمان متفاوت از روز قبل است . علت اینکه به این واحد اشغال شده در کامپیوتر ، متغیر می گویند نیز همین است . چون می توانیم در هر زمان مقدار آن ها را تغییر دهیم .

توجه ! اعداد و عبارات موجود در متغیر ها تنها در همین برنامه ی DarkBasic قابل استفاده ، دسترسی و تغییر می باشند . یعنی سایر برنامه ها نمی توانند از وجود یا مقدار درون متغییر های ایجاد شده اطلاع پیدا کنند .

انواع داده ای متغیر ها ( Data Types ) :

در برنامه ی DarkBasic می توانیم تعداد زیادی متغیر با انواع و گنجایش های متفاوتی ایجاد کنیم . جدول زیر انواع متغیرها و محدوده ی ( گنجایش ) هر کدام را نشان می دهد .

 جدول متغیر ها :

محدوده ( گنجایش )    نوع متغیر

INTEGER      -2,147,483,648   To   2,147,483,647

(REAL       3.4 E +/- 38 ( 7 Digits

BOOLEAN      0   To   1

BYTE     0   To   255

WORD 0   To   65535

DWORD 0   To   4,294,967,295

DOUBLE INTEGER -9,223,372,036,854,775,808   To   9,223,372,036,854,775,807

 ( DOUBLE FLOAT    1.7 E +/- 38 ( 15 Digits

String 2 Million Character

چگونگی ایجاد متغیر :

برای ایجاد متغیر که به معنای شناساندن آن به DarkBasic می باشد ، از دستورالعمل زیر استفاده می کنیم :

VariableName As Type

طبق این دستورالعمل به جای عبارت VariableName نام متغیری را که می خواهیم ایجاد کنیم قرار می دهیم . دستور  As جزء دستورات کلیدی DarkBasic می باشد که باید حتما نوشته شود . سپس به جای عبارت Type نوع متغیری را که می خواهیم تعریف کنیم از جدول بالا انتخاب و تایپ می کنیم ( بغیر از REAL ) . به مثال زیر توجه کنید .

worAdad As Word

در این مثال متغیری با نام worAdad از نوع Word ایجاد و معرفی کردیم . یعنی عبارت As Word به DarkBasic می گوید که متغیری با نام worAdad از نوع Word که گنجایش آن طبق جدول متغیر ها بین محدوده ی 0 تا 65535 می باشد در حافظه موقت Ram ایجاد شود .

ما می توانیم به جای نام worAdad ، هر عبارتی را که مناسب می دانیم بکار ببریم . البته بغیر از کلمات رزرو شده در برنامه ی DarkBasic . یعنی دارک بیسیک به تعدادی از کلمات حساسیت دارد چون خود باید از آن کلمات بعنوان دستور در برنامه استفاده کند . باید دقت کنیم که در تمام طول برنامه از متغیر و یا اسامی ای به غیر از دستورات رزرو شده توسط DarkBasic استفاده کنیم تا متغیر ها با دستورات اصلی تداخل پیدا نکنند . مثلا چون کلمه ی Print جزء دستورات اصلی DarkBasic است ما به جای استفاده از این کلمه ( به عنوان نام متغیر یا هر چیز دیگری ) می توانیم از کلمه ی worPrint استفاده کنیم چون سه حرف اول آن یعنی wor برای ما تداعی کننده ی نوع Word بودن آن متغیر می باشد . و یا مثل IntPrint

در مجموع متغیر ها به سه دسته ی اصلی تقسیم می شوند  . که عبارتند از

1 - متغیر از نوع عدد طبیعی (  Integer Number )

این نوع متغیر ، اعداد طبیعی را در خود نگه می دارد ، نه اعداد دارای اعشار ( ممیز دار ) . برای منفی کردن اعداد طبیعی ، کافیست علامت – را قبل از آن ها درج کنیم تا منفی حساب شود . اعداد زیر نمونه هایی از اعداد طبیعی هستند که در این نوع متغیر ذخیره می شوند :

0

42

10000

-233000

-100

2 - متغیر از نوع عدد صحیح (  Real Number )

این نوع متغیر ، هم می تواند اعداد طبیعی بدون ممیز را در خود نگه دارد و هم اعداد صحیح اعشاری ( ممیز دار ) را . برای منفی کردن عدد صحیح کافیست علامت – را قبل از آن درج کنیم تا منفی حساب شود . اعداد زیر نمونه هایی از اعداد صحیح ( ممیزدار یا بدون ممیز ) هستند که در این نوع متغیر ذخیره می شوند :

20.0005

99.9

0

-5000.12

1000

3 - متغیر از نوع رشته ای ( String )

متغیر از نوع String برای ذخیره داده های کاراکتری استفاده می شود . در واقع عدد نیست . یعنی کاراکتر ها شامل حروف ، اعداد ، و علائم  و ... می با شند . مانند نمونه های زیر :

"A"

"Hello World"

"Telephone"

""

"I am 99 years old     "

"1.2.3.4.5"

همانطور که می بینید برای مقدار دهی به متغیر از نوع رشته ( کاراکتری یا همان String ) باید عباراتمان را داخل دو علامت هم شکل ( " ) به نام کوتیشن قرار دهیم تا تفاوت آن با عدد مشخص شود . یعنی عبارت بین این دو علامت مقدار داخل متغیر را معلوم می کند و علامات " و " فقط نوشته می شوند .

توجه ! متغیر از نوع String می تواند مقدار خالی ( تهی ) را هم در خود نگه دارد . مانند مثال زیر :

""=$Name

همانطور که می بینید چیزی داخل علامات "" ننوشتیم ، یعنی متغیر فقط ایجاد شد و داخل آن خالیست .

توجه ! اگر دقت کرده باشید . ما اصلا درباره ی گنجایش متغیر از نوع String صحبتی نکردیم . دلیل آن این است که این نوع از متغیر دارای گنجایشی تغییر پذیر می باشد . یعنی هر مقدار عبارت داخل آن بزرگ باشد ، گنجایش آن بطور خودکار زیاد می شود و لازم نیست محدوده ای برای آن تعریف کنیم .

راهی ساده تر برای ایجاد متغیر ها :

به عبارت زیر توجه کنید .

Adad = 4

عبارت Adad = 4 در DarkBasic به این معناست که ما متغیری با نام Adad ایجاد کردیم و مقدار 4 را توسط نماد = به آن اختصاص دادیم . ولی چون نوع متغیر را مشخص نکردیم ، DarkBasic بطور خودکار آن را Integer در نظر میگیرد . یعنی طبق جدول متغیر ها ، متغیر ایجاد شده با نام Adad دارای محدوه ای بین 2147483648- تا 2147483647 می باشد . به عبارتی دیگر عددی که در این متغیر ذخیره خواهد شد ، که در این محدوده باشد . یعنی نه کمتر از 2147483648- و نه بزرگ تر از 2147483647 باشد . 

توجه ! باید متغیر ها را با توجه به گنجایششان طبق جدول مقدار دهی کنیم . در غیر اینصورت محاسباتمان به هم خواهد خورد .

- می توانیم متغیر را با استفاده از نماد های # و $ هم ایجاد کنیم بعنوان مثال به عبارت زیر توجه کنید .

"strText$ = "Total Is 57

در این عبارت متغیری با نام $strText از نوع String تعریف شد و عبارت Total Is 57 بین دو نماد " و " در $strText ذخیره شد . همانطور که قبلا گفته شد متغر هایی از نوع String می توانند عبارات کاراکتری را در خود ذخیره کنند .

از کاراکتر # مانند مثال زیر برای ایجاد متغییر از نوع عدد صحیح دارای اعشار ( ممیزدار Real ) ، می توان استفاده کرد .

Number# = 12.45

در این عبارت متغیری با نام  #Number از نوع عدد صحیح ( دارای اعشار یا همان Real Number ) ایجاد گردید و مقدار داخل آن 12.45 می باشد .

استفاده ی عملی از متغیر ها :

برنامه ی زیر سن افراد را با استفاده از عدد 1387 (سال 1387 ) و تاریخ تولد ( مثلا 1350 ) محاسبه و نمایش می دهد .

intYear = 1387

worSen As Word = 1350

YourSen = intYear – worSen

Print YourSen

Wait Key

برنامه شامل 5 خط می باشد . طبق معمول DarkBasic برنامه را خط به خط از بالا به پایین اجرا می کند . طبق گفته های پیشین خط اول به DarkBasic متغیری با نام intYear معرفی می کند و مقدار 1387 را توسط علامت = به آن اختصاص می دهد و چون نوع متغیر را مشخص نکردیم بطور خودکار Integer در نظر گرفته می شود که گنجایش آن طبق جدول بین 2147483648- تا 2147483647 می باشد . سپس در خط دوم متغیری با نام worSen از نوع Word مشخص کردیم که گنجایش آن طبق جدول بین 0 تا 65535 می باشد و توسط علامت = مقدار 1350 را در آن ریختیم . در خط سوم متغیر YourSen بطور خودکار از نوع Integer ایجاد و همان زمان مقدار داخل متغیر با نام worSen از مقدار داخل متغیر با نام intYear توسط نماد – کم شد و داخل متغیر با نام YourSen ریخته شد و DarkBasic محاسبات عددی داخل متغیر ها را بصورت معادله حل کرد و در خط چهارم دستور Print که جزء دستورات اصلی DarkBasic می باشد ، مقدار داخل متغیر YourSen را چاپ کرد . در خط پنجم دستور Wait Key مفسر DarkBasic را معطل نگه می دارد تا ما حاصل کارمان را ببینیم . همانطور که قبلا گفته بودیم دلیل استفاده از دستور Wait Key این است که جلوی خروج از اجرای برنامه را بگیرد . در نتیجه Wait Key برنامه را تا زمانی که کلیدی فشرده نشود ، منتظر نگه می دارد .

سیستم محاسبات معادلات ریاضی در DarkBasic

قبلا در مبحث ریاضیات با معادله آشنا شدیم . معادلات متشکل از اعداد ( مانند 10 یا 75.90 یا هر عدد دیگر ) و متغیر ها ( مانند X ، Y و یا هر عبارت دیگری ) ، و همچنین علامات ( عملگرهایی مانند + ، - و دیگر علائم ) و توابع ریاضی میباشند . مانند معادله ی زیر :

X + 10 = 3X - 10

با حل این معادله ، حاصل X عدد 10 می شود . در DarkBasic معادله ها را باید به شکل خاصی نوشته شود . همانطور که قبلا گفته شد ، باید برای ارتباط با هر فردی زبان گفتگو با او را بلد بود . در این زبان مانند سایر زبان های برنامه نویسی قسمت راست علامت = محاسبه شده و حاصل به سمت چپ = ریخته می شود . یعنی در این زبان باید معادلات مور نظر طوری طراحی شود تا DarkBasic بتواند قسمت راست تساوی را محاسبه و مقدار آن را تنها به یک متغیر در سمت چپ بریزد . یعنی عبارت را بصورت زیر باشد تا DarkBasic آن را محاسبه کند . مانند عبارات زیر :

A = 10

B = 90

X = A + B * 1000

نکته : در هر معادله تنها یک علامت مساوی ( = ) باید وجود داشته باشد .

عملگر ها ( Operators ) :

عملگر ها علائم یا عباراتی هستنند مانند = و + و / و یا  Andو Or و > و =< و ... که هر کدام عملی بر روی اعداد ، کاراکتر ها ، متغیر ها و همچنین معادلات و عبارات انجام می دهند ، مانند عملیات ریاضی . همچین عملگر ها به مقایسه درستی و نادرستی معادلات و مقادیر اعداد و متغیر ها نیز می پردازند .

1 - عملگر های حسابی :

عملگر های حسابی برای انجام محاسبات ریاضی بر روی اعداد و متغیر های عددی بکار می روند که عبارتند از :

1 – الف : عملگر ^ ( توان )

عملگر ^ عددی را به توان عددی دیگر می رساند . مانند دستورالعمل زیر :

Result = Number1 ^ Number2

طبق این دستورالعمل ، عدد Number1 به توان عدد Number2 می رسد و حاصل آن در متغیر Result ریخته می شود . مانند مثال زیر :

Adad = 3.5 ^ 2

در این مثال اگر 3.5 به توان 2 برسد حاصل آن برابر 12.25 خواهد بود . پس اگر متغیر Adad از نوع عدد طبیعی باشد ( Integer ، Boolean ، Byte ، Word ، Dword و Double Integer ) عدد 12 در آن ذخیره می شود و اگر متغیر Adad از نوع عدد صحیح باشد ( Real و Double Float ) عدد 12.25 در آن ذخیره می شود . پس زمان استفاده از عملگر ها باید به نوع متغیری که عدد داخل آن ریخته می شود ، توجه داشته باشیم . 

توجه ! بهتر است دستورات را مانند مثال زیر آزمایش کنیم .

Adad = 3 ^ 2

Print Adad

Wait Key

توجه ! باید بین دستورات ، متغیر ها و عبارات و علائم موجود بین آنها فاصله ( استفاده از دکمه ی Space جهت ایجاد فضای خالی ) بگذاریم . در غیر اینصورت دستور برای برنامه قابل فهم نخواهد بود . مثلا مثال بالا را بصورت زیر ننویسیم :

Adad=3^2

PrintAdad

WaitKey

1 – ب : عملگر * ( ضرب )

عملگر * دو عدد را در هم ضرب می کند . مانند دستورالعمل زیر :

Result = Number1 * Number2

طبق این دستورالعمل ، دو عدد Number1 و Number2 در هم ضرب شده و حاصل آن در متغیر Result ریخته خواهد شد . مانند عبارت زیر :

Number = 4 * 76

در این مثال حاصل ضرب 4 در 76 برابر  304 می باشد . پس اگر متغیرمان از نوع Byte باشد ، طبق جدول متغیر ها محدوده ای بین 0 و 255 داشته باشد عدد 304 در آن به درستی ذخیره نخواهد شد . پس باید زمان استفاده از عملگر ها به محدوده ی ( گنجایش ) متغیر ها توجه داشته باشیم . به عبارتی دیگر پیش بینی کنیم که چه عددی در متغیر ریخته خواهد شد . آیا متغیر گنجایش ذخیره ی عدد حاصل را دارد یا نه ؟ اگر گنجایش آن را نداشته باشد ، به جای آن متغیری با گنجایش بالاتر را انتخاب می کنیم .

1 – ج : عملگر / ( تقسیم )

عملگر / عددی را بر عدد دیگر تقسیم می کند . مانند دستورالعمل زیر :

Result = Number1 / Number2

طبق این دستورالعمل ، عدد Number1 تقسیم بر Number2 می شود و حاصل آن در متغیر Result ریخته خواهد شد . مانند مثال زیر :

Adad = 5 / 2

در این مثال حاصل تقسیم 5 بر 2 برابر 2.5 می باشد . پس اگر متغیر Adad از نوع عدد طبیعی باشد ( Integer ، Boolean ، Byte ، Word ، Dword و Double Integer ) عدد 2 در آن ذخیره می شود و اگر متغییر Adad از نوع عدد صحیح باشد ( Real و Double Float ) عدد 2.5 در آن ذخیره خواهد شد .

توجه ! زمان استفاده از تقسیم به ترتیب قرار گرفتن دو عدد دقت داشته باشید . در مثال گفته شده عدد 5 بر دو تقسیم شد و حاصل آن 2.5 می باشد . ولی اگر جای آن دو را عوض کنیم ، یعنی اگر 2 سمت چپ علامت / و 5 سمت راست علامت / باشد 2 بر 5 تقسیم می شود و حاصل آن 0.4 خواهد بود . مانند نمونه ی زیر :

Adad = 2 / 5

1 – د : عملگر + ( جمع )

عملگر + عددی را با عدد دیگر جمع می کند . مانند دستورالعمل زیر :

Result = Number1 + Number2

طبق این دستورالعمل ، عدد Number1 با عدد Number2 جمع می شود و حاصل آن در متغیر Result ریخته خواهد شد . مانند مثال زیر :

Adad = 5 + 2.5

در این مثال حاصل جمع 5 با 2.5 برابر 7.5 می باشد . پس اگر متغیر Adad از نوع عدد طبیعی باشد ( Integer ، Boolean ، Byte ، Word ، Dword و Double Integer ) عدد 7 در آن ذخیره می شود و اگر متغییر Adad از نوع عدد صحیح باشد ( Real و Double Float ) عدد 7.5 در آن ذخیره می شود .

عملگر + علاوه بر جمع میان اعداد ( همچنین متغیر ها ) توانایی اتصال میان کاراکتر ها ( عبارات متنی ) را هم دارد . مانند دستورالعمل زیر :

Result = Text1 + Text2

طبق این دستورالعمل ، عبارت Text1 به عبارت Text2 متصل می شود و حاصل آن در متغیر Result ریخته خواهد شد . مانند مثال زیر :

"Example$ = "Thank " + "You

در این مثال عبارت Thank با عبارت You متصل و حاصل آن یعنی Thank You در متغیر $Example ذخیره خواهد شد .

توجه ! عبارات کاراکتری به ترتیب ، از سمت چپ به راست به هم متصل می شوند .

1 – ه : عملگر - ( کسر )

عملگر - عددی را از عدد دیگر کسر می کند . مانند دستورالعمل زیر :

Result = Number1 - Number2

طبق این دستورالعمل ، عدد Number2 از عدد Number1 کسر می شود و حاصل آن در متغیر Result ریخته خواهد شد . مانند مثال زیر :

Adad = 6 – 2.5

در این مثال عدد 2.5 از عدد 6 کسر و برابر 3.5 می باشد . پس اگر متغیر Adad از نوع عدد طبیعی باشد ( Integer ، Boolean ، Byte ، Word ، Dword و Double Integer ) عدد 3 در آن ذخیره می شود و اگر متغییر Adad از نوع عدد صحیح باشد ( Real و Double Float ) عدد 3.5 در آن ذخیره می شود .

توجه ! زمان استفاده از کسر به ترتیب قرار گرفتن دو عدد دقت داشته باشید . در مثال گفته شده عدد 2.5 از 6 کسر شد و حاصل آن 3.5 می باشد . ولی اگر جای آن دو را عوض کنید یعنی اگر 2.5 سمت چپ علامت - و 6 سمت راست علامت - باشد 6 از 2.5 کسر می شود و حاصل آن 3.5- خواهد بود . مانند نمونه ی زیر :

Adad = 2.5 - 6

1 – و : عملگر Mod ( باقیمانده )

عملگر Mod عددی را بر عدد دیگر تقسیم کرده سپس باقیمانده ی دو عدد را حساب می کند . مانند دستورالعمل زیر:

Result = Number1 Mod Number2

طبق این دستور العمل ، عدد Number1 تقسیم بر Number2 می شود و باقیمانده ی حاصل در متغیر Result ریخته خواهد شد . مانند مثال زیر :

 Adad = 12 Mod 4.3

در این مثال حاصل تقسیم 12 بر 4.3 برابر است با 2 و باقیمانده ی آن یعنی 3.4 در متغیر Adad ریخته می شود . پس اگر متغیر Adad از نوع عدد طبیعی باشد ( Integer ، Boolean ، Byte ، Word ، Dword و Double Integer ) عدد 3 در آن ذخیره می شود و اگر متغیر Adad از نوع عدد صحیح باشد ( Real و Double Float ) عدد 3.4 در آن ذخیره خواهد شد .

 حتما مشتاق هستید تا نوشتن برنامه و اجرای آن را امتحان کنید .

برنامه ی DarkBasic Pro Free رو از منوی Start ویندوز و یا از روی صفحه Desktop کامپیوترمون اجرا می کنیم ، از منوی File گزینه ی New و بعد Project را انتخاب می کنیم . مانند شکل زیر .

پنجره ی New Project باز میشه مثل شکل زیر .

عبارت Example را بعنوان نام پروژه ( بازی ای که میخوایم بسازیم ) روبروی :Name تایپ می کنیم ( من برای مثال عبارت Example رو تایپ کردم شما هر چی دوست دارین بنویسین ) .

روبروی گزینه ی :Location مسیر ایجاد پروژه مشخص شده .

اگه گزینه ی Create directory for this project رو تیک بزنین پوشه ای با همان نام پروژمون ( برای مثال Example ) در مسیر :Location ایجاد میشه و فایلهای مرتبط با پروژه داخلش قرار میگیرن .

تیک گزینه ی Create directory for this project رو به هیچ وجه برندارین ( اگه تیکشو بردارین پشیمون میشین )

دکمه ی skip & Create a new blank project هم برای ایجاد پروژه ی خالی بکار میره ( استفاده نکنید )

حالا دکمه ی Ok را می زنیم تا پروژه ی جدید با نام Example ایجاد شود .

وقتی دکمه OK رو زدیم یه پوشه با نامی که انتخاب کردیم ( برای مثال Example ) در مسیر :Location ایجاد شد .

C:\Program Files\The Game Creators\Dark Basic Pro Free\Dark Basic Pro\Projects

شکل زیر پوشه ایجاد شده را در مسیر :Location نشان میدهد .

حالا پوشه ایجاد شده رو باز میکنیم تا ببینیم توش چیه . مانند شکل زیر .

اگه شکل بالا رو ببینین دو تا فایل داخل پوشه ایجاد شده . یکی با نام Example.dbpro که فایل اصلیه پروژمونه که تنظیمات مهم بازی داخلش ذخیره میشه و دیگری فایل Example که متن برنامه مون به زبان Basic داخلش نوشته و ذخیره میشه و آیکنش مثل چکش میمونه . همونطور که دیدین نام پوشه و فایل های مربوطه با همون اسمی که موقع ایجاد پروژه انتخاب کرده بودیم ایجاد شدن .

حالا برای شروع کار باید دستوراتی تایپ کنیم تا DarkBasic آن را بخواند و اجرا کند . آیا ما میتوانیم هر چیز دلخواهی را که دوست داشتیم داخل ویرایشگر بنویسیم ؟ جواب منفی است . چرا ؟ بهتر است مثالی بزنم . آیا تابحال از خودمان پرسیده ایم که زمانی که با دوستمان صحبت می کنیم ، او چگونه حرف های ما را میفهمد ؟ دلیل آن این است که دوستمان کلماتی را که بر زبان می آوریم ، می شناسد . مثلا زمانی که به او می گوئیم : هوا سرد است ، او این سه کلمه ی گفته شده ی ما را می شناسد و از ترتیب گفتن آن ها متوجه منظورمان می شود و یا اگر به او بگوئیم که : لطفا کتاب مرا بده . او متوجه منظورمان می شود . پس دلیل اینکه حرف هایمان را می فهمد این است که کلمات و جملاتی که به او می گوئیم برایش آشنا هستند . آیا اگر هر چیزی که معنی نداشته باشد به او بگوئیم ، او میفهمد ؟ مثلا به او بگویم : ( ینتا نعبع نکحفهسن نت ) . آیا او می فهمد که ما چه گفتیم ؟ قطعا متوجه نخواهد شد . پس باید کلماتی را که او با آن ها آشنایی دارد را ، بطور مرتب و معنی دار و پشت سر هم ، بصورت زبانی که او متوجه می شود ، بگوییم . مثلا اگر او فارسی زبان است ، به زبان فارسی و اگر انگلیسی زبان است ، باید با زبان انگلیسی با او صحبت کنیم . زبان های کامپیوتر از جمله DarkBasic ، دارای زبانی مخصوص به خود می باشند و برای فهماندن منظورمان به آن ، کافی است آن زبان را یاد بگیریم . برای یاد گیری این زبان ، باید کلمات و دستورات آن را مطالعه کنیم . برای مثال کد زیر را داخل ویرایشگر برنامه تایپ می کنیم . بطوری که به غیر از کد زیر ، چیز دیگری نوشته نشده باشد .

"Print "Welcome

سپس برای اجرای برنامه کلید F5 را فشار می دهیم .

نکته : اگه ابتدای اجرای برنامه با خطا مواجه شدین مبنی بر اینکه Direct X 9.0c نصب نیست میتونید با نصب یه بازی که به همراه خودش Direct X هم نصب می کنه مشک رو حل کنید و یا در Internet موتور Direct X رو تهیه کنید .

ما بغیر از ظاهر و ناپدید شدن یه پنجره مشکی رنگ چیز دیگری مشاهده نکردیم . علت چیست ؟ در این خط از برنامه ، فرمان چاپ عبارت welcome را با استفاده از دستور Print دادیم . منتهی سرعت اجرای برنامه آن قدر زیاد است که چشم ما قادر به دیدن این عبارت نشد و برنامه به سرعت به اتمام رسید . پس چکار باید کرد ؟ DarkBasic برنامه را خط به خط از بالا به پایین اجرا می کند . مثلا اگر چهار خط برنامه نوشته باشیم ابتدا خط اول ، بعد خط دوم ، بعد خط سوم و سر انجام خط چهارم را اجرا می کند . اگر در خطوط بعدی چیزی نوشته نشده باشد ، برنامه به پایان می رسد و چیز دیگری قابل مشاهده نخواهد بود . چون DarkBasic به محض این که کار خواندن و اجرای برنامه به پایان برسد ، از برنامه خارج می شود . پس برای آن که برنامه ی ما به این سرعت به پایان نرسد ، باید دستوری از دستوات DarkBasic را به برنامه اضافه کنیم تا مفسر DarkBasic را نگهدارد تا ما فرصت دیدن کلمه ی چاپ شده را داشته باشیم . پس خط بعدی را به برنامه اضافه می کنیم . در نتیجه برنامه بصورت زیر خواهد شد .

Wait Key

برای اجرای برنامه سه کار را می توانیم به دلخواه انجام دهیم . راه اول فشردن دکمه ی F5 کیبورد است ، دومین راه زدن گزینه ی Compile & Run از منوی Compile و روش سوم زدن دکمه ی Compile & Run از نوار ابزار بالای برنامه که به شکل مثلث سبز رنگ است .

توجه ! در DarkBasic برنامه از سمت چپ به راست نوشته می شود و خطوط برنامه به ترتیب از بالا به پائین اجرا می شوند .

با اجرای برنامه پنجره ی برنامه نوشته شدمون باز میشه و عبارت welcome رو میتونیم ببینیم . بقیه ی صفحه هم به رنگ مشکیه .
DarkBasic برنامه را برای اجرا از خط اول می خواند . در خط اول از برنامه نوشته شده "Print "Welcome یعنی کلمه ی Print را که تایپ کریدم جزء دستورات کیلیدی DarkBasic است . به خاطر همین رنگ آن به شکل آبی در می  آید . بعد از آن عبارتی را که می خواهیم چاپ شود چون یک عدد نیست داخل دو علامت کوتیشن به شکل " و " نوشتیم و مفسر DarkBasic متوجه شد که با توجه به دستور  Print باید کلمه ی welcome مابین دو علامت " و " را چاپ کند . در خط بعدی عبارت Wait Key یکی دیگر از دستورات DarkBasic می باشد که بصورت دو کلمه ای است و وظیفه ی این دستور به این صورت است که مفسر DarkBasic را آن قدر منتظر نگه می دارد تا اینکه ما دکمه ای را فشار دهیم ( هر دکمه ای مثل دکمه ی Enter ) . سپس DarkBasic ابتدا خط اول را خواند و کلمه ی Welcome  را چاپ کرد و سپس در خط دوم فرمان Wait Key را خواند و صبر کرد تا دکمه ای زده شود . هم اکنون هر دکمه ای از کیبورد را که بزنیم برنامه به پایان می رسد .

به همین راحتی می توانیم هر کلمه و یا عبارتی را که دوست داشته باشیم تایپ کنیم ، تا نمایش داده شود . فرقی نمیکند که کلمه از چند حرف و یا چه حرف هایی تشکیل شده باشد ، فقط کافی است آن را بعد از تایپ کلمه ی Print بنویسیم .

تا الان دو دستور از دستورات موجود در DarkBasic را یاد گرفتیم .

توجه ! در مطالب اول همین صفحه که گفته شد : وقتی پروژه ای ایجاد میکنیم دو تا فایل داخل پوشه ایجاد میشه . یکی با نام Example.dbpro که فایل اصلیه پروژمونه که تنظیمات مهم بازی داخلش ذخیره میشه و دیگری فایل Example که متن برنامه مون به زبان Basic داخلش نوشته و ذخیره میشه و آیکنش مثل چکش میمونه . ولی به محص اینکه برنامه رو اجرا میکنیم یک فایل اجرایی هم تو همون پوشه پروژمون بوجود میاد با فرمت Exe و اگه تو هر کامپیوتری ببرین اجرا میشه بدون اینکه DarkBasic در اون کامپیوتر نصب شده باشه .

شکل زیر فایل های مربوطه به پروژه رو نشون میده .

 شرکت د گیم کرییتورس این برنامه قدرتمند رو بطور رایگان در اختیارمون گذاشته با کلیک بر روی لینک زیر نرم افزار را رایگان از سایت خود شرکت می تونید دانلود کنید . ( اگر نرم افزار Download Manager رو کامپیوترتون نصب باشه سرعت دانلودتون چندیدن برابر میشه )

www.thegamecreators.com/

فعال سازی نصب نرم افزار Dark Basic Professional

فعالسازی این برنامه خیلی راحته کافیه فقط یه ایمیل داشته باشین . حالا نرم افزار رو که دانلود کردین اجرا کنید تا با این پنجره مواجه بشین

ابتدا دکمه اولی ( Get Free Order Key ) رو کلیک کنید تا پنجره زیر باز شود .

سپس دکمه Next را بزنید تا پنجره زیر باز شود .

در پنجره ی بالا در قسمت Email Address ایمیل خودتون رو تایپ کنید و سپس دکمه Next را بزنید و منتظر بمانید .

بعد از مدت کوتاهی فعال سازی کامل میشه وکد فعال سازی Ordey Key به ایمیلتون صادر میشه در ایمیلتون پیام شرکت The Game Creator رو میبینین مثل شکل زیر

حالا اینبار Order Key را که به ایمیلتون فرستاده شده بود و کپی کرده بودین رو وارد کنید و مراحل رو کامل کنید .

حالا نرم افزار برای استفاده آمادس . ( برو حالشو ببر ) 

نکته : اگه برنامه موقع اجرا اعلام کرد Direct X9.0c مورد نیازه کافیه Direct X9.0c رو از اینترنت دانلود و نصب کنید و یا زمانی که یه بازی 3 بعدی نصب میکنید Direct X9.0c هم همراه بازی رو سیستمون خود به خود نصب میشه .

نکته : اگه یه موقع برنامه رو نصب کردین اجرا نشد دلیلش اینه که قدیمی شده و باید فایل آپگریدشو دانلود و نصب کنید . و اگه هم دوست داشتین کل فایل رو دوباره دانلود کنید .

 سلام  به وبلاگ من خوش اومدین . در این وبلاگ درباره ی dark basic professional نرم افزار ساخت بازی های سه بعدی ( 3d ) به زبان بیسیک ( basic ) مطلب می نویسم . بعد از اینکه این صفحه رو تا آخر خوندین برای یادگیری دستورات به ستون موضوعات برین و روی موضوع مورد نظر کلیک کنین تا صفش باز بشه . دوستان چون مطالب این برنامه متنوس و تکنولوژی اون در حال گسترشه نتونستم براش کتاب چاپ کنم چون شرکت سازنده ی این نرم افزار هر بار قابلیت تازه و قدرتمندی بهش اضافه می کنه و من هم تصمیم گرفتم این وبلاگ رو با تکنولوژی روز به روز رسانی کنم تا دانش و تجربمو رو در خصوص این برنامه رایگان به اشتراک بذارم . بهتره اینم بگم که اهل لینکم هر کس خواست میتونه با من تبادل لینک داشته باشه . در ضمن استفاده از مطالب این وبلاگ کاملا رایگانه .

چند سالیه که بازی های دو بعدی و سه بعدی با موضوعات و کیفیت های متفاوتی تولید میشن . تا چند وقت پیش این صنعت تنها دست افراد نابغه و فوق العاده باهوش ، بخصوص در بخش برنامه نویسی بود . در این بین افرادی هم بودن که دارای خلاقیت هایی همسو در این زمینه بودن . ولی چون کار با برنامه های مرتبط با اون ، مثل کار با زبان برنامه نویسی c یا ++visual c کار خیلی مشکل و پرزحمتی بود ، معمولا افراد از انجام این کار منصرف میشدند . ولی با وجود برنامه ی dark basic professional که رابط بین دستورات ساده ی basic و دستورات پیچیده ی کامپیوتره ، دیگه ساخت بازی کار مشکلی نیست و هدف از تولید این برنامه نیز همینه . چند سالی است که برنامه dark basic professional تولید و معرفی شده و هم اکنون بصورت محصولی حرفه ای در اومده و هر از چند گاهی با ورژن کامل تری به بازار عرضه می شه . تابحال در ایران هیچ مرجعی در این زمینه فعالیت نداشته ، به همین دلیل مطالب این وبلاگ به ما آموزش می ده تا به راحتی بتونیم به کمک دستورات basic ، بازی های سه بعدی مورد علاقه مون رو در محیط windows ایجاد کنیم . شاید در ابتدا تصور هر فردی از واژه ی بیسیک این باشد که این برنامه تنها توان ایجاد بازی های کوچک و ساده را داره ، ولی اینطور نیست . بلکه دستورات این برنامه به سادگی میتواند به موتور گرافیکی direct x فرمان اجرای دستورات ما را بدهد ، بدون اینکه با دستورات پیچیده و سنگین این موتور گرافیکی روبرو بشیم و یا مجبور باشیم تمام ریزه کاری های مرتبط با اونو یاد بگیریم . تنها کار لازم ، یادگیری این زبان و عمل به دستواتشه . نمیدونم اطلاع دارین یا نه ولی مایکروسافت سیاست عجیب و غریبه داره که هر بار تحول عظیمی در محصولات و کاراش دیده میشه مثلا کسایی که قبلا بصورت مستقیم از طریق برنامه هایی مثل c با موتور گرافیکی direct x کار میکردن در ورژن جدید شاهد تغییرات زیادی در دستوراتش شدن که خوشایندشون نیست و روند کار شرکت سازنده بازی رو با کندی روبرو می کنه ولی کسایی که با دارک بیسیک کار میکنن فقط کافیه با دستورات سادش کار کنن و اگر هم تغییراتی بوجود بیاد جزئیه و به بهبود کار کمک میکنه و کافیه دستورات دارک بیسیک که به زبان basic طراحی شده رو یاد بگیریم . در این وبلاگ به معرفی دستورات موجود در این ورژن از برنامه بهمراه توضیحات و مثال مربوط به آن پرداخته شده . البته سعی دارم هر بار روی دستور تازه ای کار کنم ، تا بتونم چگونگی استفاده از اون رو یاد بدم . امیدوارم با کار و تمرین به یک برنامه نویس حرفه ای در این زمینه تبدیل شین . خواهشا با نظراتتون منو در ارائه ی مطالب کامل تر یاری کنید .

نکته . دوستان با اینکه عنوان وبلاگ رو آموزش ساخت بازی های 3 بعدی ( 3d ) گذاشتم ولی این برنامه قدرت ایجاد بازی های 2 بعدی ( 2d ) رو هم داره و اگه وقت کنم مطالب ساخت بازی های 2 بعدی رو هم به اون اضافه می کنم و عنوان وبلاگ رو به آموزش ساخت بازی های سه بعدی و دو بعدی تغییر میدم . برنامه دارک بیسیک بر خلاف سایر کامپایلر ها ولنگ و واز نیست و بدون شلوغ پلوغی برنامه های دیگه توانایی ایجاد هر برنامه ای رو که فکرش رو کنین داره . هر برنامه ای مثل جمع دو عدد و یا محاسبات پیچیده ریاضی تا ساخت بازی های سنگین و پیچیده . و شما میتونید به راحتی ایجاد هر برنامه ای که در فکرتون میگذره رو بصورت فایل اجرایی در بیارین و به دیگران نشون بدین یا در اینترنت بذارین و یا بفروشین و یا حتی برنامه آموزشی بسازین و تفکراتتون رو به نمایش بذارین .

مطالب این وبلاگ به درد چه کسایی میخوره ؟

    مطالب این وبلاگ هم برای افرادیست که تازه وارد دنیای برنامه نویسی شده اند و هم برنامه نویسانی که قبلا با محیط های دیگری کار کرده باشن ، میتونن با یادگیری دستورات این برنامه در کوتاه ترین زمان اقدام به ساخت بازی سه بعدی کنن . البته گروه اول باید با ویندوز آشنا باشن و مفاهیم ابتدایی کار با کامپیوتر را از قبل بلد باشن . همانطور که قبلا اشاره شد این برنامه فاقد پیچیدگی های برنامه های دیگر است . قطعا هنگام کار با این برنامه ، از قدرت و سادگی آن در کنار هم متعجب خواهید شد و قابلت های قدرتمند این برنامه شما را راضی خواهد کرد . من به شما اطمینان می دم که برنامه ی فوق یعنی dark basic professional بهترین و قوی ترین محصولی است که میتونه شما را برای تولید هر نوع بازی که تصورش را بکنید یاری بده .

کیفیت و هوشمندی بازی ساخته شده با دارک بیسیک :

     در این وبلاگ سعی شده با توضیح دستورات و مثال های مهم به شما کمک کنه تا بتونید بازی های سه بعدی با کیفیت و هوشمندی بالایی بسازید . البته قابلیت های بازی ساخته شده در واقع بستگی به هوش و خلاقیت شما خواهد داشت . زیرا اکثر بازی ها برای اجرا از موتور direct x استفاده می کنند و رقابت با آنها دور از انتظار نخواهد بود . برای آشنایی با قابلیت های این برنامه و کیفیت بازی ساخته شده میتوانید پروژه های نمونه که هنگام نصب بر روی پوشه ی projects ( در مسیر نصب این برنامه ) ایجاد شده اند را اجرا کرده و ببینید .

البته این مثال ها بسیار ساده و ابتدایی هستند و بازی های سنگین با هوشمندی و کیفیت بسیار بالا را هم میشه با dark basic professional ساخت .

آیا dark basic می تواند به تنهایی بازی سه بعدی ایجاد کند ؟

     بله . برنامه دارک بیسیک وظیفه ی مدیریت و اجرای بازی نوشته شده ی ما را داره . مثلا آبجکت هایی مثل آدم و ماشین و هواپیما و ... را به حرکت در میاره و صدا های انتخابی را پخش می کنه . باید بدانیم که تهیه ی آبجکت ها ، عکس ها ، صداها و ابزاری که dark basic professional از آن در اجرای بازی استفاده می کند بر عهده ی ماست . یعنی ما باید از طریق خرید از فروشگاه ها ، internet و یا خودمان آن ها را ایجاد و در ساخت بازی از آن استفاده کنیم . البته  دارک بیسیک فایل اجرایی exe میسازه که تو هر کامپیوتری اجرا میشه . البته راه های ساده تری هم هست که برای ایجاد محیط و ابجکت بکار می ره که در اینده ی نزدیک بهتون میگم .